بررسی مستندات قرآنی مرتبط با ساحت‌های تربیت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانش‌پژوه دکتری فقه تربیتی، مجتمع آموزش عالی بنت‌الهدی، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران.

چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی مستندات قرآنی مرتبط با ساحت‌های تربیت در نظام تربیتی اسلام و با تأکید بر اینکه هدف عالی تربیت در  قرآن «قرب به خدا» است و تمامی ابعاد و ساحت‌های تربیت باید در راستای این هدف باشند، انجام شد.
روش پژوهش: پژوهش حاضر به شیوه توصیفی- تحلیلی و با مرور نظام‌مند منابع معتبر علمی صورت گرفته است. بدین منظور، آیات قرآن کریم به‌عنوان منبع اصلی مورد بررسی قرار گرفت و از منابع معتبر علمی مکتوب در حوزه تربیت اسلامی  نیز استفاده شد.
یافته‌ها و نتایج: بررسی‌های انجام شده نشان داد که قرآن کریم در تربیت انسان، به تمامی ساحت‌های تربیت در ابعاد بینش، گرایش و رفتار توجه دارد. مهم‌ترین مؤلفه‌های قرآنی در ساحت‌های تربیت عبارت‌اند از: محبت شدید نسبت به خدا و انس انسان با او در عبادات و آرامش در پرتو یاد خدا، انجام عبادات و فضائل و ترک رذائل، تحسین صاحبان عقل، امر به وحدت اجتماعی و عدم تفرق و حس تعهد در مشارکت در سرنوشت جمعی، نگرش ابزاری به مال دنیا، پرهیز از اندیشه فساد بر روی زمین، نهی از هرگونه بی‌توجهی به حفظ جان، گرایش به عفت‌ورزی در ارتباط جنسی، و تجویز زینت‌های حلالی که از جانب خدا برای بندگان قرار داده شده است.

کلیدواژه‌ها


  1. * قرآن کریم (1373). مترجم: ناصر، مکارم شیرازى. قم: دفتر مطالعات تاریخ و معارف اسلامى.

    1. ابن‌فارس، احمد (1363). معجم مقاییس اللغه. قم: دفتر تبلیغات اسلامی.
    2. اعرافی، علیرضا (1393). تربیت فرزند بارویکرد فقهی. قم: مؤسسه اشراق و عرفان.
    3. اعرافی، علیرضا (1395). فقه تربیتی. قم: مؤسسه اشراق و عرفان.
    4. افتخاری، رجبعلی (1401). وظایف کنشگران در تربیت عقلانی از منظر فقه. رساله دکتری. جامعة المصطفی العالمیه.
    5. بناری، علی همت (1379). تربیت اخلاقی و ضرورت نگاهی دوباره به آن. نشریه پژوهش‌های تربیت اسلامی، 1(2)، 165- 192.
    6. حاجی ده‌آبادی، محمدعلی (1394). نظام تربیتی اسلام. قم: نشر المصطفی.
    7. داودی، محمد.، و کارآمد، حسین (1400). فلسفه تعلیم‌وتربیت اسلامی. قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
    8. دهخدا، علی اکبر (1377). لغت‌نامه. تهران: دانشگاه تهران.
    9. راغب اصفهانی، حسین‌بن محمد (1412). المفردات فی غریب القرآن. بیروت: دارالعلم.
    10. عالم‌زاده نوری، محمد (1403). ساحت‌های تربیت. مشاهده شده در سایت ستاد مدارس مسجدمحور. https: //setad.org/6264/
    11. فراهیدی، خلیل‌بن احمد (1410). العین. قم: هجرت.
    12. مبانی نظری تحول بنیادین در نظام تعلیم‌وتربیت رسمی عمومی جمهوری اسلامی ایران. https://iranarze.ir/storage/uploads/2023/03
    13. مصباح یزدی، محمدتقی (1401). فلسفه تعلیم‌وتربیت اسلامی. قم: مؤسسه امام خمینی.
    14. موسوی، سیده‌منصوره.، انصاریان، فهیمه.، صمدی، معصومه.، و عباسی سروک، لطف‌الله (1400). تحلیل ابعاد، مؤلفه‌ها و شاخص‌های سازنده عرصه تربیت دینی؛ براساس سند تحول بنیادین آموزش و پرورش. مجله اسلام و پژوهش‌های تربیتی، 7(26)، 81- 97.